Weblog

Onze delegatieleden naar het Wereld Aids Congres 2010

maandag, augustus 2nd, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Zoveel jongeren aanwezig!

maandag, augustus 2nd, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Wouw wat veel mensen en wouw wat veel jongeren zijn hier, geweldig! Dat was het eerste wat er in mijn gedachten opkwam toen ik me op zondag ging registreren voor het Internationaal Aids Congres in Wenen.
Ik heb nog nooit met zoveel jongeren gesproken op een congres als hier. En dat is vooral wat ik de hele week heb gedaan, jongeren en andere organisaties ontmoeten die allemaal met de infectieziekte hiv/aids vechten of er voor werken in hun eigen land.

Zoveel overeenkomsten
Dit vind ik zo ontroerend, dat zo’n ziekte zoveel mensen samenbrengt. Tegelijkertijd doe je zoveel indrukken op dat je zo weer te laat bent voor die interessante workshop of blijkt die vol te zijn. Maar geen nood want dan loop ik gewoon terug naar de ‘globel village’, want daar is zoveel te doen voor jongeren en vrouwen. Mooie documentaires gezien over vrouwen die in andere landen leven met hiv. Eigenlijk is het niet zoveel anders in vergelijking met Nederland. Het blijft een ziekte waar ze niet makkelijk over praten omdat er zo’n taboe op rust en zo veel stigma omdat het seksgerelateerd is.

Ook ’s avonds volop bezig
Wat ik zo mooi vond aan dit congres is dat er ‘s avond nog overal feesten, marathons, Annie Lenox concerten en andere activiteiten te doen zijn. Dus vervelen kon je niet. Overal kwam je weer mensen tegen en praten over je hiv of  je werk geweldig! Zelfs ‘s avonds en bij het ontbijt gingen mensen met je praten. Dit vind ik wel heel bijzonder hoor.

Sekswerkers
Ook heb ik een stichting bezocht voor sekswerkers. Wat ik wel apart vond is dat klanten een kaart krijgen waarop staat dat als je seks hebt met diegene, je dan risico loopt op verschillende soa’s en hiv. Die moet de klant dan ondertekenen. Ik dacht gelijk: en de klant dan, heeft hij geen ziektes ?
Maar wat ik wel weer goed vond is dat ze de prostituees daar goed helpen om eruit (het vak) te komen als ze dat willen en hen voorzien van eten, schone kleren en zo. Wel interessant om dit mee te maken moet ik toegeven.

Vrouwencondoom
Verder waren de vrouwencondooms heel erg hot. Dit congres kwamen allemaal nieuwe soorten op de markt. Ik heb er 2 meegekregen om uit te proberen en ja hoor dan word ik door de douane gecheckt en halen ze een potje glijmiddel eruit. Kijken hoeveel inhoud er in zit…, gelukkig 100ml is toegestaan zegt de douanier! Dus ik kan de vrouwen bij de verenging misschien weer blij maken met een leuke workshop over vrouwencondooms J

Nou deze geweldige en indrukwekkende week met zoveel mooie en lieve mensen kunnen ze mij niet meer afpakken. Bedankt!

Sanne

Dag 7 Terug in Amsterdam

maandag, juli 26th, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Wenen was een bijzondere conferentie. Er was veel nieuws, ook veel opbeurend nieuws, en veel nieuwe doelen zijn gesteld. Maar ook met vernieuwende inzichten. Treatment 2.0 (UNAIDS, zie hieronder een korte samenvatting), geeft een dergelijke vernieuwde visie.
Wenen was een conferentie met veel activisme en mensenrechtenperspectief en een daadwerkelijke menging van vele actoren in de aids-bestrijding en belangenbehartiging voor een optimaal leven met hiv: wetenschappers, epidemiologen, preventiewerkers, belangenbehartigers, kennisorganisaties, behandelaren, mannen, vrouwen, homo, hetero, jong oud, sekswerkers, druggebruikers en van alle soorten, maten en kleuren van de wereld.

Onze delegatie!
We waren in Wenen met een vrij grote delegatie om zo ons vrijwillige kader een mooie gelegenheid te bieden zich te presenteren (een aantal goede poster presentaties van Poz&Proud), maar ook om onze blik te verruimen en om hen te waarderen voor hun werk. Het was mooi om te zien hoe iedereen veel beleving had tijdens deze conferentie: dank voor jullie inzet, presentatie en rapportage op dit weblog en op het weblog van Poz&Proud.

Robert Witlox

Treatment 2.0

maandag, juli 26th, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Aan de door de UNAIDS opgestelde visie Treatment 2.0 is vaak gerefereerd tijdens de conferentie. De visie werd voortvarend uitgedragen door haar (nieuwe) hoofd Michel Sidibé. Een download is te vinden op www.unaids.org. Ik zal het kort samenvatten.

Verhogen aantal behandelingen door effectiever en eenvoudiger werken
Momenteel hebben 5 miljoen mensen hiv-behandeling (12 keer meer dan 6 jaar geleden), maar velen meer hebben het nu urgent nodig. Momenteel gaat 80% van de kosten van treatment op aan niet directe medicijnkosten, naar test- en monitorkosten. We zullen dus toe moeten naar meer geld voor de aids-bestrijding (the Global Fund heeft voor de komende jaren 30 miljard nodig en 13 miljard is pas toegezegd; in oktober tijdens de G-8 top zullen de aanvullende toezeggingen gedaan moeten worden), maar ook naar effectievere en eenvoudigere methoden van werken. Daardoor kunnen niet alleen alle mensen die het nodig hebben hun behandeling krijgen, maar dat zal ook dramatisch veel invloed hebben op de epidemie: minder infecties als gevolg van meer behandelen en minder resistentie (en dus minder kosten voor monitoring en duurdere 2e of 3e lijnsbehandeling). Hoe kunnen we daar komen?

Ontwerp betere pillen en diagnostiek
De huidige regimes van behandeling kan verder verbeterd worden: 1 pil per dag met minder bijwerkingen op de korte en lange termijn, minder laboratoriumbenodigdheden om het effect te meten en pillen die gebruikinterrupties kunnen verdragen. Als een dergelijke pil er is, is een 2e en 3e lijnsregime ook minder nodig. We zijn al een eind op weg in deze richting, maar het moet echt nog beter. Ook de monitoring moet eenvoudiger en goedkoper, bijvoorbeeld door rapid cd4-aantalmeting (zoals ook als hiv-test bestaat). Industrie: zet de volgende stappen.

Behandeling als preventie
Onderzoek toont inmiddels helder aan dat minder virale load in een populatie ook minder hiv-infecties tot gevolg heeft. Daarnaast zie je ook in individuele situaties dat een onderdrukte hiv-infectie dramatisch minder hiv-infecties oplevert bij de negatieve partner. Ook wordt duidelijk dat mensen kort na hun infectie het meest infectieus zijn. We weten dat ook uit Nederland: ruim 80% van de nieuwe infecties komt van mensen die niet op de hoogte zijn van hun hiv-status en naar schatting 50% in hun zeer recente infectie zitten. UNAIDS pleit dan ook nadrukkelijk voor meer testen en ook om behandeling als een effectief preventiemiddel te gaan zien: als onderdeel van een combinatie aan preventiemiddelen. Iedereen die behandeling op medische gronden nodig heeft nu behandelen leidt tot 1/3 minder infecties wereldwijd. Verder onderzoek moet worden gedaan naar nog eerder beginnen met hiv-behandeling.

Kosten omlaag
In zwaar getroffen (veel mensen met hiv) landen met een midden- en laag inkomen is 97% van de mensen op 1e lijnstherapie. Deze 1e lijnstherapie kost in die landen nu € 143,- per jaar (48% goedkoper dan in 2004). De 2e lijnstherapie is aanmerkelijk duurder, maar gelukkig niet vaak nodig. Deze kosten moeten nog verder omlaag kunnen. Tachtig procent van de medische kosten zijn ‘niet-medicijnkosten’. Daar moeten dan ook effectievere methoden en technieken worden ontwikkeld. Een betere, minder toxische en resistentie proof pil zou minder monitorkosten met zich meebrengen. Dat kan ook minder patiënten – arts contact met zich meebrengen. Een arts kan dus meer patiënten behandelen. Ook kan verder gekeken worden naar logistiek en transportkosten, zeker als er handige eenvoudigere viral load- en CD-4screeningtechnieken komen.

Verbeter hiv-testing en de link met algemene gezondheidszorg
Wereldwijd weet 40% van mensen met hiv hun hiv-status. Een groot deel van de ongetesten meldt zich pas in het medische systeem op basis van klinische ziekteverschijnselen. Dit moet en kan allemaal drastisch verbeteren (ook in Nederland, waar naar schatting 25% van de mensen met hiv het niet weten en ook nog veel teveel mensen zich met eerste aids-verschijnselen melden in ziekenhuizen, vaak migranten en ongedocumenteerden, maar ook homomannen). Stigma en discriminatie zijn vaak een reden om zich niet te laten testen. Daar moet voortvarend aan worden gewerkt om dat te verbeteren. Zogenaamde community based organisaties (zoals de HVN) zijn volgens UNAIDS zeer belangrijk om een link te leggen tussen testen, behandeling en preventie & om steun te bieden (bij therapietrouw en omgaan met stigma).

Verbeter de positie van community based organisaties
UNAIDS pleit voor sterke community based organisaties. Deze komen op voor de (mensen)rechten van mensen met hiv en specifieke groepen mensen met hiv (homomannen, vrouwen, kinderen, druggebruikers, sekswerkers, migranten etc.). Ze zijn in staat deze groepen te bereiken, te ondersteunen, vertrouwen te winnen en behandel- en preventiedoelen samen met hen te bereiken.  Onderzoek wijst uit dat locale community based organisaties gerund door mensen met hiv het beste populaties met hoog risico bereiken en die populaties helpt de gezondheidszorg beter te gebruiken.

Robert Witlox

Dag 6: de samenvatting, het afscheid en wat er achter blijft

zaterdag, juli 24th, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Op de laatste dag van de conferentie zijn er in de ochtend nog een aantal sessies. Ook de global village is nog open, er vinden nog optredens plaats (Dance for life) en discussies. De eerste standjes worden ontmanteld, met name Afrikanen proberen hun laatste spullen te verkopen (voor het goede doel), free hugs zijn nog te verkrijgen en de eerste stapels met achtergelaten papier vormen zich.
Veel deelnemers arriveren met koffers, zij moeten immers vandaag nog door naar het vliegveld. Afscheid wordt genomen van oude en nieuwe bekenden, laatste groepsfoto’s.

Overview
Vanaf 13.00 is er alleen nog maar een plenary programma. Gewoontegetrouw wordt dan uit iedere inhoudelijk wetenschappelijke track van de conferentie een samenvatting gegeven. Dat waren deze conferentie de tracks A – Basic Sciences; B – Clinical Sciences; C – Epidemiology and Prevention Services; D – Social and Behavioural Sciences; E – Economic, Operations, Research, Care and Health Systems (nieuw deze conferentie) en F – Policy, Law,Human Rights and Political Science.  15 minuten presentaties met daarin de hoogtepunten.  Track D (verzorgd door Lourine Sherr) werd gedaan aan de hand van liedjes uit The Sound of Music, we zijn in Oostenrijk tenslotte. Dat kan alleen maar bij Social and Behavioural Scienes. Deze samenvattingen bevatten geen nieuwigheden, maar aangezien iedereen een fractie van het programma kon volgen krijg je nu alsnog een goede overview van het geheel. Redelijk veel van de gepresenteerde inhoud is reeds verwerkt in het weblog van HVN en Poz&Proud.

Scheidend voorzitter benadrukt Global Fund
Daarna volgde de sluitingsceremonie, overigens is het merendeel van de congresgangers al weg, maar dat is gebruikelijk. De scheidende IAS (International Aids Society, de organisatoren van de conferentie) voorzitter (Julio Montaner) doet dan zijn laatste speech. Hij wijst nog eens  op de noodzaak het Global Fund de komende jaren te blijven vullen voor de aids-behandeling en -preventie. Donorlanden hebben tot nu toe 13 miljard toegezegd en 20 is nodig. De G-8 conferentie in oktober 2010 zal cruciaal zijn. Daar worden de millennium doelen geëvalueerd. Ook gastland Oostenrijk werd op dit afscheidspodium er wederom indringend op gewezen nog geen bijdrage te hebben toegezegd. 

Human rights blijven centraal staan
De volgende IAS voorzitter (de host van de volgende conferentie, dit maal in Washington DC 2012, Elly Katabira) doet zijn inaugurele speech. Ook hij herhaalde de thema’s die we veel hebben gehoord: human rights, alle specifieke doelgroepen (met name msm, sexworkers, drug users; youth) en regio’s (centraal en oost europa, Azië (China) en Afrika worden dan met name genoemd met hun specifieke problemen. Natuurlijk per videoboodschap een welkom alvast van Secretary of State Clinton en President Obama en de altijd warme woorden van bisschop Tutu. Tenslotte wordt, ondanks de opheffing van de inreisbeperkingen voor mensen met hiv, eerder dit jaar door de US, voor de conferentie 2012 toegang geëist voor iedereen: ook voor sekswerkers, ook druggebruikers en ook ex-gedetineerden.

Treatment 2.0
Het zit erop. Jullie hebben nog een korte uiteenzetting tegoed van de Treatment 2.0 gedachte, wat zo voortvarend wordt uitgedragen door de kersverse UNAIDS Head Michel Sibilé. Ik heb een document in handen gekregen wat het nog eens helder uitlegt. Voer voor later vandaag in het vliegtuig, want voor mij is het nu tijd om uit te checken. Het volgt op maandag vanuit Amsterdam.

Robert Witlox.

Dag 5: conferentieslijtage, de bodem voor nieuwe ideeën

vrijdag, juli 23rd, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Op deze snikhete dag had ik wat moeite om omtrent mijn aandachtsgebied (seksuele en psychosociale gezondheid) krenten uit de pap van het enorme programma te vinden, maar gelukkig waren er toch een paar. Echter, de sessie omtrent ouder worden met hiv zat al propvol, ik mocht er niet meer in. Gelukkig spotte ik Leo en Nic in de zaal, dus we waren vertegenwoordigd.

Het aanbod aan ouderen met hiv
De tijd genomen om rond te kijken in de global village, waar je altijd weer nieuwe mensen en bekenden tegen het lijf loopt en over tal van onderwerpen spreekt. Zo sprak ik met Cees Smit, die in Nederland het initiatief nam voor het inmiddels uitgebrachte (en ook bij de Hiv Vereniging veel bestelde) boek Ouder worden met hiv. Vlak voor de conferentie is het grotendeels vertaald in het Engels en nu verkrijgbaar op usb stick. Weer een goed initiatief van hem. We spraken erover dat er nu geen een integrale visie ligt omtrent de implicaties van ouder worden met hiv en hoe de zorgverlening zich daarop in kan stellen. Denk daarbij met name ook aan thuiszorg, verpleegtehuizen, oudedagvoorzieningen. Ook omtrent de seksuele gezondheid van ouderen (met hiv) ontbeert een ondersteunend aanbod. Daarnaast signaleerden we dat veel ouderenorganisaties hun werkzaamheden aanvangen bij de leeftijd van 60+ en hoger, terwijl we bij mensen met hiv vaak op veel jongere leeftijd co-morbiditeit (samengaan van meerdere chronische aandoeningen) zien en dat meer kunnen verwachten in de nabije toekomst.

Actiepunten rondom ouder worden oppakken
Alhoewel we ter plekke niet een integraal overzicht en plan van aanpak produceerden, ontstond het idee om samen met CSO (ouderenbond) dit eens te gaan bespreken. Vanuit de HVN een dergelijk overzicht, signalering en belangenbehartiging voor de komeden jaren op te gaan zetten. Denk daarbij aan extra kennis of speciale voorzieningen voor ouderen met hiv.

Stands en posterpresentaties
Mijn poging om een volgende uitgekozen sessie bij te wonen strandde wederom: ook deze bleek al propvol te zitten. Ach je, zo een dag heb je weleens. Dus, wederom de gelegenheid genomen om allerlei stands en wat posterpresentaties (honderden per dag) op de staande panelen te bekijken. Ook dit leverde veel interessante gesprekken op met werkers en mensen met hiv van ‘all over the world’: wat is dit congres toch een fantastische verzameling van kennis, ervaring een veel betrokkenheid.

Noodzakelijke rust
In de wandelgangen, zo onze eigen delegatie deelnemers tegenkomende, merkte ik dat bij mij en anderen de eerste momenten van verzadiging optraden. Het was dan ook niet voor niets dat op donderdag duidelijk meer mensen de PLWHA lounge (rustplek voor mensen met hiv) opzochten om even rustig te zitten of met een I-pod op liggend in een massagestoel de ogen dicht te doen.

Op Europees niveau
Voor de middag had ik een interactieve workshop Social marketing uitgezocht, maar uiteindelijk besloten voorrang te geven aan de gesprekken en networking in de wandelgangen,  de energie werd wat lager en korter. Het leverde op dat ik iemand ontmoette van de Levi Strauss Foundation, waar ik een eerste idee lanceerde om met een aantal Europese belangenbehartigers onze stem in Brussels beter te laten vertegenwoordigen. Hij vond het, zo op het eerste gezicht, wel een idee waar dit fonds een stimulans in zou kunnen betekenen. Komen we na de conferentie op terug.

Gevarieerd blijft het
Deze dag werd door een aantal groepen gebruikt om hun demonstraties in het congresgebouw uit te voeren: tegen dit of dat & voor dit of dat. Op een gegeven moment let je daar niet meer op. Wat wél op bleef vallen was het enorme leuke initiatief wat heel het congres door aanwezig was: vrijwilligers met t-shirts erop daarop de tekst ‘Free Hugs’, op welke congres vind je zoiets nou. Er zijn er heel wat uitgedeeld! Ook een middag om wat langer te blijven zitten in de documentaire ruimte of bij de openbare (speakerscornerachtige) debatten in the Global Village.

Eindelijk de hele delegatie bij elkaar
In de avond had ik voor onze delegatie een dinertafel geregeld in Urania, het oude planetarium aan de oude Donau midden in de stad. Voor het eerst deze week met z’n allen bij elkaar. Daar blijk wel de enorme hoeveelheid van indrukken, impressies, emoties en verwonderingen die iedereen had beleefd deze week. Er is door ons allen enorm veel informatie opgenomen en er zijn veel contacten gelegd. Een groot compliment voor dit team. Van anderen hoorde ik ook dat onze aanwezigheid, middels posters, t-shirts en actieve opstelling, duidelijk positief was opgevallen.

Veel inspiratie voor de toekomst
En dit terwijl we uitkeken op een moderne flat aan de overkant vanuit ons restaurant, waarop de hele avond een lightshow was in het teken van de conferentie, zichtbaar voor de gehele stad. Wat een mooie plek en mooi moment om ideeën en visie te ontwikkelen! We hadden gesprekken over ons logo, corperate uitstraling, hoe het GIPA (Greater Involvement of People living with HIV) principe beter kan beklijven en af te dwingen in Nederland, het Zwitserse standpunt, hoe de Duitse preventieaanpak beter onder de aandacht te krijgen van Nederlandse preventie beleidmakers, hiv working place policies, etc, etc. Om 23 uur ging het kaarsje langzaam uit. Prima dag!

Robert Witlox

Schokkende geluiden uit Oost- en Centraal-Europa & Centraal Azië

vrijdag, juli 23rd, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Een van de bijeenkomst is speciaal gewijd aan de ontwikkelingen binnen de Europese Regio. De aandacht ging uit naar West-Europa, maar de nadruk lag op de ontwikkelingen in Oost- en Centraal-Europa en in Centraal Azië (OCE&CA).
 
Weet je status
De cijfers verhullen niets: in West-Europa leven ca 850.000 mensen met hiv. Hiervan zijn ca. 66,6% op de hoogte van hun status. Dit betekent dat 33,4% leven met hiv, maar dit nog niet weten. Het is belangrijk je status te weten, dus er wordt hard gewerkt om juist deze groep zich te laat testen. Het is hierbij belangrijk om drempels als stigma en discriminatie te slechten waardoor mensen sneller bereid zijn om een hiv-test te laten afnemen. Een late diagnose betekent een (soms te) late start met behandeling.
 
Discriminatie en criminalisatie
Maar kijken we naar OCE&CA. Dan worden we geconfronteerd met schokkende cijfers: dan spreken we over 1.5 miljoen mensen met hiv, waarvan slechts ca. 10% op de hoogte is van hun hiv-status. En van deze groep heeft slechts ca. 23% toegang tot behandeling. Ook in deze gebieden wordt hard gewerkt om mensen bewust te maken van het feit dat het weten van je hiv-status belangrijk is. Maar de realiteit is echt hard en heeft andere implicaties. Het weten van je hiv-status kan dan wel belangrijk zijn, maar het gevolg, juist in dit stuk van de wereld, is dat je dan grote kans loopt om gediscrimineerd en gecriminaliseerd te worden. Druggebruikers, sekswerkers en msm zijn de meest kwetsbare groepen en juist zij worden vervolgd en gediscrimineerd. Daarnaast is er onvoldoende hiv-medicatie beschikbaar. En dan helemaal voor de kwetsbare groepen.
 
Toegang voor iedereen
Kortom, men komt in een spagaat terecht. Het weten van  je hiv-status, maar daarnaast weten dat je vervolgens gediscrimineerd wordt en weten dat je toch geen toegang hebt tot hiv-medicatie. Sociale barrières moeten geslecht worden om alle negatieve gevolgen weg te nemen. Wet- en regelgeving moet worden aangepast om de positie van mensen met hiv te versterken en de helaas nog steeds toenemende criminalisering van hiv en mensen met hiv moet per direct worden gestopt. Pas dan durven mensen de stap te maken om een hiv-test te laten afnemen. Uiteraard moeten daarnaast meer financiële middelen beschikbaar komen om toegang tot hiv-medicatie voor iedereen mogelijk te maken. Zonder onderscheid.  Yes, universal access to treatment for everybody!

Ronald Brands

Mediastilte

vrijdag, juli 23rd, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Van een Nederlandse journalist begrijp ik dat de Nederlandse media eigenlijk totaal niet geïnteresseerd zijn in nieuws over hiv. De meeste journalisten weten ook niets van hiv. Tegenover mij in het mediacentrum blijkt een journaliste te zitten van de Vlaamse Standaard. Ik leer dat zij wel veel verstand heeft van het onderwerp. Wanneer je in het mediacentrum bezig ben komt om de haverklap iemand met een flyer aanzetten. Sommigen spreken me ook nog aan. Dat begint me te ergeren. Opeens realiseer ik me, ben ik nou ook een ongeïnteresseerde journalist?

Kees Rümke

Cijfergeweld

vrijdag, juli 23rd, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Chinese posterpresentie
Vandaag ga ik naar de Chinese posterpresentatie. Probleempje, de posterpresentatie valt samen met de medische late breakerpresentatie. Late breakers zijn het breaking nieuws van de conferentie. Het Chinese onderzoek valt samen met een late breaker over een HPV-vaccin bij mannen en jongens.
Ik besluit naar de Chinees te gaan. Deze posterpresentaties zijn vreemd. In vijf minuten moet het gepiept zijn. De Chinees kiest er daarom maar voor om heel snel te praten, maar er was geen tijd meer voor vragen. Als ik het goed begrijp waren er dus infecties onder combinatietherapie, maar werd er geen viral load bepaald en was te laat switchen één van de risicofactoren.
Voor de Chinese presentatie was er een Spaanse over serodiscordante stellen. Bij succesvol gebruik van combinatietherapie is nog steeds geen resistentie gevonden.

Late breakers
Op naar de late breakers. De medische late breakers worden tussen 13.00 en 16:00 zonder pauze gepresenteerd. Tien minuten per onderzoek. Reken maar uit: 18 onderzoeken krijg je te verstouwen. Het begint nog allemaal vrij rustig, onderzoek bij kinderen en dat soort zaken. Maar na 1,5 uur begint het farmaceutisch cijfergeweld. Het eigen middel is steeds net iets beter – niet significant maar toch – dan het middel van de collega. Bij een nieuwe variant van nevirapine wordt vergeten te melden hoe het zit met de huidbijwerkingen en bijwerkingen aan de lever. Bij een ander middel wordt plotseling een effectiviteitanalyse uit de hoed getoverd die ik niet ken. Ik krijg het gevoel dat er wat aan mijn neus gehangen wordt. Bij weer een ander middel, waartegen het virus niet resistent kon worden, blijkt nu een mutatie voldoende te zijn. Niet dat die vaak voorkwam overigens. Even effectief als efavirenz, maar dat komt vooral omdat er minder mensen moesten stoppen met het middel vanwege de bijwerkingen. Als dat een paar procent zijn, dan heb je in de effectiviteitanalyse meteen een paar procent voorsprong op efavirenz. En ga zo maar door.
Ik had al besloten de volgende sessie over te slaan (over hiv en seksuele overdracht op zijn moeilijks), nu besluit ik om ook de laatste drie presentaties over te slaan. Om 16.00 wandel ik de zaal uit, het tijdstip waarop de sessie had moeten eindigen.

Mediacentrum
Terug naar het mediacentrum. Nog even naar dat HPV-vaccin kijken. Het onderzoek is alleen gedaan bij hiv-negatieven. Het doet me sterk denken aan een onderzoek waarvan ik de resultaten heb gezien. Daar gaan we weer.

Kees Rümke

Hiv-remmers als hiv-preventie

vrijdag, juli 23rd, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Woensdag was het de dag over de relatie tussen viral load en infectuositeit. Tijdens de plenaire ochtendsessie sprak Bernhard Hirschel, een van de opstellers van het Zwitserse standpunt. Hij had het over combinatietherapie als middel om hiv-overdracht te vermijden. Hij zei hierover dat de bewijslast hiervan ‘circumstancial’ is. Er is dus geen goed onderzoek, maar dat wil niet zeggen dat de argumenten niet krachtig zijn. Hij vergeleek het bij de persmeeting met de parachute. Er is nog nooit degelijk onderzoek gedaan naar de vraag of de parachute morbiditeit en mortaliteit van de zwaartekracht vermindert.
Er zijn verschillende gebieden waar sinds het grootschalig gebruik van combinatietherapie het aantal nieuw gevonden hiv-infecties is afgenomen: San Francisco, British Columbia, Denemarken en Zwitserland. Hirschel was wel zo wijs om te zeggen dat als na A (meer behandelen) zich B (minder infecties) voordoet, dat niet hoeft te zeggen dat A de oorzaak is van B. Toch lijkt dat in dit geval wel aannemelijk.

PEP, PrEP en combinatietherapie
’s Middags was er een sessie over PEP, PrEP en combinatietherapie als preventie. De eerste spreker was de Nederlander Frits van Griensven die over PEP en PrEP sprak. PrEP is het door hiv-negatieven slikken van hiv-remmers voor en na de seks om hiv-infectie te voorkomen. Over PEP was Van Griensven niet echt te spreken. Er moet binnen 24 uur na de seks begonnen worden en dat is nogal een gedoe. (De officiële regel is: zo snel mogelijk, liefst binnen enkele uren en in ieder geval binnen 72 uur. Ik vrees dat de grens van 24 uur reëler is dan die van 72 uur.
PrEP zou wel eens een meer praktische oplossing kunnen worden, al zal de toekomst dat nog moeten leren. Daarbij komt de vraag over hoe PrEP gebruikt zal moeten gaan worden. Elke dag een pil, of alleen een paar pilletjes rondom de seks? Dat laatste heet IPrEP. Volgens diermodellen werkt IPrEP alleen als er een paar dagen voor de seks een pil wordt ingenomen en een pil na de seks. Als dat bij mensen ook zo is, dan is het alleen een middel voor geplande seks en niet voor seks die je spontaan hebt.
Julio Montaner herhaalde het verhaal over de preventieve werking van combinatietherapie in British Columbia. Wie Hivnieuws leest, of het medisch nieuws op deze website volgt, zal het niet onbekend voorkomen.
Daarna volgde een lezing over rekenmodellen. Ik werd er horendol van. Bij rekenmodellen komt er voornamelijk uit wat je erin stopt.
Als laatste sprak Myron Cohen. Hij is sterk voorstander van behandeling als hiv-preventie, maar wilde nu de voorbehouden geven. Hij maakte tot mijn vreugde gehakt van rekenmodellen. Volgens hem hebben we onvoldoende data om iets zinnigs te zeggen over hoe sterk combinatietherapie infectuositeit terugdringt en hoe dat precies over de tijd zit. Daarnaast zijn er onderzoeken waaruit blijkt dat bij een ondetecteerbare viral load in het bloed de load in het vaginaal vocht wel degelijk detecteerbaar kan zijn. Ook noemde hij twee onderzoeken waaruit blijkt dat tijdens combinatietherapie wel degelijk hiv kan worden overgedragen. Eén van die onderzoeken, uit China, wordt vandaag als poster gepresenteerd. Die poster heb ik al bekeken, maar de poster zegt niet veel meer dan het abstract. Het andere onderzoek heb ik maar even opgesnord. Ja, het komt voor, curieus genoeg vooral van vrouw naar man. Maar uit beide onderzoeken kan niet worden opgemaakt of overdracht onder de Zwitserse omstandigheden plaatsvond of niet.

Kees Rümke

De conferentie tussen de sessies door

donderdag, juli 22nd, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Migranten- en vluchtelingenproblematiek
Op de eerste plaats staan natuurlijk de onderwerpen waarover ik tijdens de conferentie meer te weten wil komen, en de organisaties waarmee ik wil netwerken. Met mijn collega’s bij het project Positivo, buddyzorg voor migranten, heb ik afgesproken om ervaringen uit te wisselen met vergelijkbare projecten, sessies te bezoeken over migranten- en vluchtelingenproblematiek, en daarnaast over de cruciale vraag: hoe houden we de overheid aan haar afspraken? Rondom die onderwerpen heb ik dan ook een overweldigende hoeveelheid informatie gevonden en met vele tientallen organisaties kennisgemaakt. Naast zoeken en vinden, is schiften en prioriteiten stellen dan ook zeker een vereiste op zo’n enorme conferentie als deze.

Veel impressies
Maar: op een goede tweede plaats staan de onderwerpen en personen waar ik niet speciaal voor gekomen ben, en die me verrassen en aan het denken zetten. Daarom neem ik tussen de sessies en het netwerken door af en toe de tijd om eens rond te lopen zonder vooraf bepaald doel of prioriteiten. Wat eerst op de achtergrond stond komt dan naar voren, zoals de duizend-en-één manieren waarvoor condooms gebruikt worden. Grote pointillistische kunstwerken van condooms zijn op pilaren en muren aangebracht, er worden broches gemaakt en allerhande demonstraties gegeven. Wanneer tijdens zo’n demonstratie de verschillende types vrouwencondooms worden doorgegeven zodat de toeschouwers het verschil in materiaal kunnen voelen, zie ik een groepje congresbezoekers giechelig naar achteren stappen. Nieuwsgierig blijven ze kijken naar anderen, die minder verlegen lijken en de condooms bevoelen.

Tegenovergestelde meningen
Even later raak ik in gesprek met een gepassioneerde activist van de organisatie ‘intact America’, die betoogt dat besnijdenis een ineffectieve en onethische strategie is om hiv-besmetting tegen te gaan. Een paar stands verder liggen weer folders over de vooruitgangen die door besnijdenis geboekt zouden zijn. Voordat ik me daar goed en wel in heb kunnen verdiepen word ik verrast door een kennis van me, een Poolse feministische activiste, die opeens voor mijn neus staat.

Oost-Europa is geen synoniem voor Russisch
Wanneer ik haar vraag naar haar ervaringen op de conferentie vertelt ze onder andere dat ze blij is met de aandacht voor de situatie van Oost-Europa. Wenen is ook bewust gekozen vanwege haar ligging tussen Oost- en West-Europa. Tegelijk, vertelt ze me, voelen veel vrouwen in haar netwerk zich ongemakkelijk bij het feit dat Russisch de tweede taal van de conferentie is: ‘het is een koloniale taal! Er wordt simultaanvertaling geleverd van het Engels naar het Russisch, maar vertaling van Russisch naar Engels is wat ik nodig heb!’ Samen lopen we naar de volgende sessie, en passeren het gedeelte van de hal dat voor posterpresentaties is gereserveerd. Een jungle van informatie op papier, met bijbehorend oneindig gezoem van stemmen die uitleg vragen en geven, beargumenteren, uitdagen.
 
Kortom, de conferentie biedt zo’n rijkdom aan indrukken en informatie dat ik stof tot nadenken en discussie zal hebben tot lang nadat ik weer teruggekomen ben in Amsterdam.

Heleen Schols

Dag 4: combinatie preventie, behandeling als preventie en rekenmodellen

donderdag, juli 22nd, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

PEP
Frits van Griensven (Nederlandse infectioloog met een SOA-kliniek en onderzoeksprogramma voor gay men in Bangkok) gaf een overzicht van de stand van zaken rondom tal van preventieopties, naast condoomgebruik. Voor PEP ziet hij geen grote toekomst. Natuurlijk moet je het blijven aanbieden omdat het hiv-infecties kan voorkomen. Maar implementatie op grotere schaal lijkt niet te lukken omdat mensen zich na een onveilig contact toch vaak te laat melden (PEP moet je toepassen binnen 48 uur na de onveilige seks) en de drop-out in de maand dat PEP moet worden gebruikt blijft in veel studies heel hoog. Dus: een serieus preventie middel voor grotere groepen wordt het niet.

Prep
Er is momenteel 1 studie gaande omtrent Prep onder homomannen waarvan tijdens de Croi conferentie in januari a.s. de resultaten worden verwacht. Onderzocht middel: truvada. Uit dat onderzoek, fase 2 (met dieren), komt inmiddels een beeld naar voren over hoe dit toe te passen, wil het effect hebben: redelijk lang voor de exposure (in dit geval blootstelling aan het hiv-virus) tot kort daarna. Zeg maar: 24 uur vooraf tot even daarna. Ook hier is men, zoals bij het eerder gerapporteerde microbicidenonderzoek, op zoek naar de juiste timeframe: wanneer dit toe te passen, wil het effect hebben (hiv-infecties voorkomen). Frits is verder gaan kijken of een dergelijke interval ook haalbaar is in het leven van alledag, met ander woorden: zijn mensen in staat het in te plannen in hun leven. Uit veel onderzoeken blijkt dat 70% van de homomannen hun seks plannen, althans daar handelingen voor doen om het op te gaan zoeken, voorbereiden. Dit nog los van de vraag of het ook gaat gebeuren. Frits heeft dan ook alle hoop dat in deze handelingen Prep in de toekomst ingebouwd kan worden. Wat moet je je daar bij voorstellen? Je weet dat je morgenavond uitgaat: je huis ruim je op, legt wat biertjes koud (je weet maar nooit of er iemand meekomt), of je zoekt een feest uit waar je heen wilt, of je regelt andere zaken. En in díe voorbereiding neem je dan ook je Prep. Mocht je onveilige seks hebben, neem je daarna nog een keer je Prep. 
Maar 30% heeft seks zonder een mate van voorbereiding: het gebeurd onverwacht/onvoorbereid. En juist deze groep laat nu het hoogste risicogedrag zien. Dus met name voor die groep zal je interventies moeten verzinnen om Prep in hun dagelijkse leven te gaan integreren. Het is allemaal nog verre toekomstmuziek, maar het prep-onderzoek en het onderzoek naar de implicaties wordt nu gedaan.

Prep en microbiciden
Daarnaast is hij erg hoopvol over de strategie die Prep en microbiciden gaat integreren: middels een pil (via de bloedbaan) en middels een gel (aangebracht in point of entry, de anus of vagina) wordt zo op 2 plekken de kans op infectie drastisch verminderd. Bovendien zijn het beide handelingen die men individueel kan doen en geen onderhandelingen over condooms vereisen. Een nog te starten onderzoek naar het gebruik van beiden werd vandaag aangekondigd, maar resultaten duren nog jaren (2016?), laat staan grootschalige implementatie daarna.

Hiv-behandeling als preventie
Ook in deze en andere sessies werd de belang van hiv-behandeling voor preventie aangetoond en daarmee onderstreept. De behandeling van mensen met hiv veroorzaakt dat op populatieniveau de virale load drastisch omlaag gaat. Gevolgd door minder infecties binnen die populatie. In San Francisco kon men dat zelfs per wijk berekenen en in iedere wijk zag je dezelfde relatie. Dat heeft ertoe geleid dat men in San Francisco (als enige in de wereld) wordt geadviseerd om iedereen met hiv direct op Art te zetten om daarmee ook de epidemie fors op de rem te trappen. Maar er is natuurlijk meer bewijslast dat een lagere viral load op populatieniveau of op het individuele niveau leidt tot minder of geen infecties. Zo kunnen we de transmissie van moeder op kind stoppen; zien we bij hetero serodiscordante koppels (de één hiv+ de ander hiv-) door de behandeling (vrijwel) geen infecties meer (het Zwitserse standpunt); zie je in IDU cohorten (spuitende druggebruikers) ook veel minder hiv-transmissie en tenslotte laten rekenmodellen hetzelfde zien. Alleen onderzoek onder serodiscordante homokoppels is nog niet uitgevoerd. Dat start nu wel in Sydney, maar iedereen lijkt het over eens te zijn dat een dergelijk relatie ook moet bestaan voor homokoppels (anale seks) bij een ondetecteerbare virale load en de afwezigheid van soa’s.

Combinatie van strategieën om epidemie te stoppen
Later die dag volgde ik twee lange sessie met presentaties over allerlei rekenmodellen die hierop doorgingen en het toepasten in allerlei landen in de wereld. Daar moet je het volgende bij voorstellen: stel je hebt in een land in Afrika (laten we zeggen Ghana) gebruik van microbiciden met een effectiviteit van 60% en 70% gebruikt het op een juiste wijze & er is een male circumcicium (besnijdenis waarvan bewezen is dat ook dat deels effectief is tegen hiv-infectie) van 50% & 70% van de mensen met hiv gebruiken art therapie: hoeveel nieuwe infecties kan je dan verwachten en hoeveel aids-doden in het jaar 2030, gezien wat men weet over de opbouw van de bevolking en gedrag op dit moment? Ik zal jullie er verder niet mee vermoeien, maar je kan je voorstellen dat je zo oneindig veel berekening kunt maken. Maar de bottom line van deze lange droge sessies was dat je in de toekomst altijd een combinatie van strategieën nodig hebt om de epidemie te stoppen: het gebruik van art op grote schaal (onder mensen met hiv) is daarbij dé cruciale bouwsteen, gevolgd door Prep en besnijdenis. Alleen condoomgebruik bij specifieke groepen (anale seks) is daar toegevoegde waarde op, zo ook spuitenomruil en methadonprogramma’s voor druggebruikers. Kortom: behandeling als preventie wordt een nieuwe peiler in hiv-preventie, aangevuld met de andere strategieën.

Ontmoeting, acts, ambassadebezoek en een onderscheiding
Verder op de woensdag leuke ontmoetingen gehad in the global village, grappige on stage acts bekeken en een kunstinstallatie gemaakt van duizenden pillendoosjes en een andere van 700 injectiespuiten. Ze vormen, zwevend aan draden, aan de binnenkant de contouren van een invisible man. In de wandelgangen is ook mooi fotowerk te zien van en over leven met hiv. ‘s Avonds het pak uit de kast gehaald en het paspoort bij me gestoken, op weg naar de Nederlandse ambassade waar alle Nederlandse conferentiegangers waren uitgenodigd. ‘He ben jij ook hier, nog niet gezien deze week.’ En ja, er was haring en bitterballen en….. veel (te veel) muggen weer om 21.00 uur. Tijd om andere dingen te gaan doen. O ja, en natuurlijk Adri van Hout (onze penningmeester) gebeld om hem te feliciteren met zijn lintje (Ridder) uitgereikt die dag in Nijmegen voor zijn jarenlange verdienste voor o.a. COC, Villa Lila en ons.  Van harte gefeliciteerd Adri. Verdiend!!
Robert Witlox

Impressie van een kersverse internationale aids congres bezoeker

donderdag, juli 22nd, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Mijn derde congresdag begint “veilig”. Op het metrostation worden condooms uitgedeeld. Even verder op hetzelfde station is er een orale demonstratie van het gebruik van het condoom. Deze orale demonstratie wordt door een congresbezoeker gegeven door het condoom zonder tussenkomst van de handen/vingers om een banaan om te doen. Prachtig, en de toon is gezet voor vandaag!

Vandaag staan op mijn programma sessies over de onderwerpen: migranten, asielzoekers & vluchtelingen.

De presentaties tijdens de plenaire bijeenkomsten zijn de moeite waard om bij te wonen. De rechten van de vrouwen wordt nog eens verduidelijkt. Toen de minister van Gezondheid van Zuid-Afrika het podium betrad werd de vuvuzela ten gehore gebracht. Even dacht ik dat wij weer in de WK zitten.

Verschillende sprekers over migratie, vluchtelingen en asielzoekers
Bij de sessie over ‘Refugees and Asylum Seekers and HIV’ zijn er een aantal sprekers van Europese bodem. Dit is nogal een verademing omdat er min of meer vergelijkbare onderwerpen snijden met Nederland.

De Duitse spreker begint met een mooie aftrap over migratie waarbij een Duitse werknemer in Sjanghai zijn hiv-testresultaten (als onderdeel van het proces voor een werkvergunning) te horen krijgt. Deze test was positief en de Duitser zat met verschillende vragen waarop alleen werd gereageerd met de opmerking dat hij het land binnen 3 dagen diende te verlaten. Uiteraard speelt dit verhaal zich een aantal jaren geleden af. Deze vorm van uitsluiting van migratie is voornamelijk te merken in het Midden-Oosten en Azië.

De Engelse spreekster geeft aan dat de UK geen mensen deporteert enkel en alleen op basis van hun hiv-status. Maar het komt wel voor dat hiv-geïnfecteerde asielzoekers worden gedeporteerd indien zij zijn uitgeproduceerd. Dit proberen zij in goede banen te leiden door onder andere de gedeporteerde een brief mee te geven met de status van de behandeling, een voorraad medicijnen voor 3 maanden en contactgegevens van een organisatie waar zij in land van herkomst terecht kunnen voor hun behandeling.

De Franse spreekster, volgens mij een activist, geeft een casus weer waarbij ten onrechte (onderbouwing door een enquête) de Franse rechtbank heeft geoordeeld dat een asielzoeker naar Europa is vertrokken vanwege gezondheidredenen. Haar enquête geeft namelijk weer dat asielzoekers in minder dan 10% van de gevallen zijn getest in het land van herkomt. Zij nodigt het publiek dan ook uit om deel te nemen aan de protestmars.

De spreker uit Burundi presenteert een initiatief waarbij terugkerende asielzoekers in Burundi worden opgevangen en begeleid.

In de middag ga ik naar een dialoog over ‘mobility, migration and vulnerability’, dit was een goed opgezet dialoog waarbij er verschillende cases worden gepresenteerd.

Tevens bezoek ik enkele posterpresentaties over de onderwerpen: “Content Analysis of HIV/STD risk reduction related role model stories for young men of color who have sex with men” & Ethnicity and sexual networks amongst MSN in Britain.

Protestmars
Na een verfrissende douche en brandstofaanvulling ga ik uitgedost in mijn oranje protestshirt met rode vuvuzela naar de mars. Wederom denk ik dat er weer een wedstrijd wordt gespeeld tijdens de WK. De protestmars is indrukwekkend waarbij de mensen die deelnemen erg divers zijn en er een goede sfeer heerst. Tijdens de mars worden we ‘ondersteund’ door onder andere een sambaband. Niet verkeerd, is het nu al zomercarnaval in Wenen? Het concert van Annie Lennox was qua volume niet overal even goed te horen.

Dit is mijn eerste internationale aidscongres en het is indrukwekkend om te zien hoeveel duizenden mensen toegewijd zijn in hun werk, privé of vrijwillig. Desalniettemin vind ik het een privilege om hier te zijn en om dit mee te maken. Op naar het netwerken!

Winston Lieveld

Transgenders

donderdag, juli 22nd, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

Vandaag was ik bij een sessie waar transseksuele vrouwen praatten over hoe ze zich wilden organiseren. Wat me daarbij opviel was dat ik ze erg naar binnen gericht vond, en helemaal niet op samenwerking gericht. Dus dat zei ik.
Nou, dat was dus een opmerking die heel veel los maakte. Ik ben blij dat ik het gezegd heb want daardoor kreeg ik alle informatie die zo belangrijk is voor de hachelijke positie van transgenders in de wereld.

Geen duidelijk inzicht
De indeling waarmee mensen met hiv epidemiologisch worden benoemd is gemaakt door de CDC in de VS, en wordt wereldwijd gebruikt om het onderzoek uniform uit te voeren. We kennen de categorieën heteroseksuele overdracht, iv druggebruik, mannen die seks hebben met mannen. Transgenders worden voor het gemak bij hun oude geslacht geteld omdat het ‘soort’ overdracht wordt geteld. Hiv komt het meeste voor bij transvrouwen, en als zij geïnfecteerd raken is dat een streepje in de categorie MSM.

Alleen kleinschalige studies
We hebben dus geen idee hoe groot het probleem is. In de VS zijn kleine studies uitgevoerd in bepaalde steden waaruit blijkt dat 25% van de Latijns-Amerikaanse Transvrouwen hiv heeft. Bij de Afrikaanse transvrouwen is dat zelfs 50%. Dat geeft een indruk dat er een ernstig probleem speelt.

Vervelend is dat de subsidies gebaseerd zijn op die CDC indeling. Dus projecten voor transgenders moeten betaald worden uit het potje MSM-gelden. Als het geld verdeeld wordt krijgen de transvrouwen te horen dat ze een beroep moeten doen op de organisaties voor MSM die geld hebben gekregen voor preventie. Maar die organisaties voelen er in veel gevallen niets voor om de buit te verdelen. En zo vallen de transvrouwen buiten de boot.

Weinig preventie en behandeling
Kortom, een groot probleem dat verborgen blijft vanwege gebrekkige registratie, met als gevolg dat ze zich niet professioneel kunnen organiseren. Ondertussen gebeurt er dus niets aan preventie op dat gebied. De vrouwen zijn in veel landen illegaal, kunnen geen beroep doen op reguliere gezondheidszorg en worden dus vaak ook niet behandeld. Ze proberen veel geld te verdienen om op de zwarte markt hun hormonen te kopen of om hun operatie bij elkaar te sparen. Dat ‘geld verdienen’ doen ze door in de prostitutie te werken. Ze kunnen niet anders! Maar zo hebben we dus een groep niet behandelde, niet gemonitoorde mensen met hiv, werkzaam in de seksindustrie die daarmee dus potentieel veel hiv kunnen doorgeven.

Ik heb helemaal geen beeld van wat HVN voor transseksuelen doet, maar dit lijkt me beslist een punt wat we moeten proberen op de agenda te krijgen!

Coen

Impressie dag 3: hepatitis C, microbiciden, mars voor mensenrechten en Annie Lennox

woensdag, juli 21st, 2010 | Wereld Aids Congres 2010 | Reageren uitgeschakeld

In de ochtend volgde ik een sessie over hepatitis C bij homomannen met hiv. Het is een bevestiging van de kennis die we inmiddels al hebben bij de HVN en die we, samen met Schorer, een 6-tal maanden geleden hebben genoteerd in onze brochure omtrent homomannen met hiv en hepatitis C.

Seksueel overdraagbaar via bloed
Het gaat over wat we wel en niet weten over de redenen waarom en hoe het bij homomannen met hiv wordt overgedragen en wat je kan doen om dat zoveel mogelijk te voorkomen. Ook in deze workshop werd door onderzoekers bevestigd dat hepatitis C ook seksueel overdraagbaar is middels bloed (vaak door gebruik van penis, dildo’s, vuisten of glijmiddelpotten door meerdere personen). Vaak spelen groepsseks en middelengebruik ook een rol. Mocht je meer informatie willen over hepatitis C bij homomannen met hiv, bel ons Servicepunt (ma, di, do vrij van 14.00 – 22.00 uur op 020 – 689 25 77) en vraag de folder aan, dan sturen we je die toe.
 
Microbiciden
In de middag woonde ik de sessie bij waarin het microbicidennieuws werd gebracht. Deze zeer druk bezochte sessie zal één van de hoogtepunten van het congres blijken. Simpelweg omdat het goed nieuws is: een eerste stevige doorbraak in het microbicidenonderzoek. Wat het precies inhoudt: zie de tekst van Kees Rümke op dit weblog. In de Nederlandse pers is dit ook als nieuws gevoerd, met daarbij de terechte kanttekeningen dat het nog een niet heel goed werkzaam middel is (40% bescherming) en dat doorontwikkeling nodig is. Maar een eerste stap is gezet. ’s Avonds hebben we een interview gegeven voor Radio 1 over dit nieuwsfeit, waarin we de consequenties op dit moment bespraken. Onderzoek voor het gebruik bij anale seks moet nog opgestart worden, de microbicide die nu onderzocht is werd gebruikt bij vaginale seks. 
 
Recht op…
‘s Avonds was er een mars door Wenen, met als eindpunt Heldenplatz. Het thema van de mars was Mensenrechten voor iedereen die te maken heeft met hiv: mannen, vrouwen, kinderen, sekswerkers, druggebruikers, voor alle continenten, etc., etc. Overigens op dit congres worden veel hiv-gerelateerde onderwerpen benaderd vanuit het ‘recht op gezondheid(szorg)perspectief’; het juiste kader wat ons betreft. De Vienna declaration is daar een goed voorbeeld van. Ik zou zeggen: lees deze en onderteken mede! www.viennadeclaration.com/
De mars eindigde voor de Hofburg (het Sissi paleis) alwaar the grand old lady Annie Lennox met zeer veel charisma en liefde (en een wat minder vol stemgeluid inmiddels) vanachter haar piano een intiem concert gaf. Prachtig onder de sterrenhemel met een mondiaal gezelschap als toeschouwer.

Robert Witlox