Fortovase beter de koelkast in

door Kees Rümke

Naar ervaring van meerdere gebruikers van Fortovase kun je deze proteaseremmer niet lang buiten de koelkast bewaren, al suggereert de bijsluiter van het middel anders.

Volgens de bijsluiter van Fortovase (saquinavir zachte capsules) kun je deze tot drie maanden buiten de koelkast bewaren, zolang de temperatuur maar niet hoger is dan 25 graden. De Hiv Vereniging Nederland hoorde van Fortovase-gebruikers dat dit vaak niet het geval is. Wanneer je Fortovase buiten de koelkast bewaart dan gaan de capsules wat zweten en binnen een paar dagen gaan ze aan elkaar kleven. Als Fortovase nog langer buiten de koelkast wordt bewaard, dan gaan de capsules soms lekken. De smaak van de capsules wordt dan smerig.

vies of lek
Als je Fortovase gebruikt is het dus beter die altijd in de koelkast te laten (de dag-doseringen daargelaten). Als de capsules een beetje zweten en nog niet onaanvaardbaar smaken dan kun je ze gewoon gebruiken. Zijn de capsules lek, dan kun je ze niet meer gebruiken. Je weet dan immers niet meer hoeveel Fortovase je gebruikt en loop je de kans te weinig te slikken. Vies smakende capsules moet je natuurlijk ook niet meer gebruiken. De bedorven of vieze Fortovase kun je terugbrengen naar de apotheek en verwisselen voor verse Fortovase. Als de apotheker vies geen goed argument vindt, kun je een discussie over therapietrouw beginnen en voorstellen om zo'n capsule zelf te proeven.

vakantie
Het probleem van lekkende Fortovase kan vooral spelen als je op vakantie bent. Wij vernamen dat iemand met het probleem werd geconfronteerd tijdens een vakantie in IJsland, niet bepaald het warmste vakantieoord. De problemen om de pillen te koelen kunnen op vakantie groter zijn en het is lastiger om weer aan verse pillen te komen. Een koelbox kan dan een oplossing zijn.

Invirase
Invirase (harde capsule) en Fortovase bevatten beide dezelfde werkzame stof: saquinavir. Invirase wordt echter slechter opgenomen. Wanneer saquinavir wordt gecombineerd met ritonavir dan speelt dat probleem niet meer. Ritonavir verhoogt de bloedspiegels van Invirase en Fortovase. Daardoor zijn beide combinaties wat betreft bloedspiegels gelijkwaardig. Maar Invirase behoeft niet in de koelkast bewaard te worden en de capsules gaan ook niet zweten of lekken. Fortovase kan, als het gecombineerd is met ritonavir, doorgaans probleemloos vervangen worden door Invirase.
Wanneer je Fortovase niet combineert met ritonavir kan het niet probleemloos vervangen worden door Invirase. Invirase wordt minder goed opgenomen in het lichaam, waardoor de bloedspiegel onaanvaardbaar laag kan worden (gevaar voor het ontstaan van resistentie).

zeldzaam?
Meestal lijken de problemen met zwetende Fortovase niet heel erg groot te zijn. Toch kan het vervelend zijn (het ziet er verdacht uit, maar belangrijker is dat de pillen vies kunnen gaan smaken). Fabrikant Roche kent het probleem, maar denkt dat het slechts zeldzaam voorkomt. Als een probleem zeldzaam is, dan zou het ook veroorzaakt kunnen zijn door een incidentele productiefout. Onze impressie is, na een kleine rondvraag, dat het probleem niet zeldzaam is maar vrij algemeen. Dat geldt meer voor het zweten dan voor het echte lekken. Het probleem is bijvoorbeeld bij de Berliner Aidshilfe al lang bekend.
Roche is overigens bezig met een verbeterde Fortovase die niet zou lekken of zweten. Wanneer die vernieuwde Fortovase beschikbaar komt is nu nog onbekend.

Meld problemen
Als je Fortovase gebruikt en last hebt van zwetende of lekkende capsules, dan kun je aan je arts vragen wat voor jou de beste oplossing is. Het probleem lijkt groter te zijn dan de fabrikant dacht. Om de ware omvang ervan boven water te krijgen is het belangrijk dat je het ook meldt bij het Servicepunt van de Hiv Vereniging. Als de fabrikant niet weet dat er een probleem bestaat, kunnen ze dat probleem ook niet oplossen. (Dat geldt natuurlijk ook voor andere problemen met hiv-remmers.)

Vooralsnog lijkt het raadzaam om de bijsluiter niet te geloven en Fortovase in de koelkast te houden. Als de fabrikant het probleem niet snel oplost, dan behoort dat advies ook in de bijsluitertekst te worden opgenomen.