H Woordenlijst

Gegevens

19 juni 2012

door Kees Rümke

HAART
HAART = Hoog Actieve AntiRetrovirale Therapie. Doorgaans wordt met HAART combinatietherapie bedoeld die zo krachtig is dat de viral load binnen 24 weken ondetecteerbaar wordt en daarna blijft bij de grote meerderheid van de hiv-positieven die de combinatie gebruikt. Bij goede therapietrouw blijft de viral load vele jaren ondetecteerbaar.
Dergelijke resultaten worden met name geboekt bij hiv-positieven die nog nooit eerder hiv-remmers hebben gebruikt.

Halfwaardetijd
De tijd waarin de helft van een stof verdwenen (afgebroken) is. Als de halfwaardetijd van een hiv-remmer 5 uur is, dan is de bloedspiegel (als iemand tussentijds geen pillen inneemt) na 5 uur gehalveerd.

HAV, HBV, HCV, ...
Hepatitis virussen: hepatitis A virus, hepatitis B virus, hepatitis C virus, etc..

HDL
Zie: cholesterol

hematocriet
Percentage van het volume van rode bloedcellen in het bloed.

hema-, hemo-
Bloed-. Denk aan hemofilie, of hematocriet.

hemofilie
Een erfelijke afwijking in de bloedstolling die voornamelijk bij mannen voorkomt. Door deze aangeboren afwijking in de bloedstolling duren bloedingen bij mensen met hemofilie langer dan normaal. Vroeger werd hemofilie behandeld met stollingseiwitten uit menselijk bloed. Tegenwoordig worden deze stollingseiwitten ook langs biotechnologische weg gemaakt, het recombinant faktor VIII. Voor de komst van de hiv-test was het niet mogelijk om te voorkomen dat mensen met hemofilie door de stollingeiwitten geïnfecteerd werden met hiv. Mensen met hemofilie behoorden daarom tot de eerste groepen die met hiv werden geconfronteerd.
Patiëntenorganisatie: Nederlandse Vereniging van Hemofilie-Patiënten (NVHP).

hemoglobine (HB)
De rode kleurstof van rode bloedcellen. Als het HB te laag is, is er sprake van bloedarmoede (anemie).

hepa-, hepato-
Lever-.

hepatitis
Leverontsteking. Hepatitis kan door een virus veroorzaakt worden (virale hepatitis), bijvoorbeeld hepatitis A, B of C. Hepatitis kan ook een bijwerking van de hiv-remmers zijn, een gevolg zijn van een opportunistische infectie of het gebruik van alcohol. Zie ook: hepatitis A, hepatitis B en hepatitis C.

hepatitis A
Het hepatitis A virus (HAV) kan een leverontsteking veroorzaken. Het wordt overgedragen via eten en drinken van voedsel of water dat verontreinigd is door ontlasting of door kontlikken et cetera.
De klachten zijn vermoeidheid, koorts, pijn in de bovenbuik en misselijkheid, gelige verkleuring van de huid en oogwit en stopverfachtige ontlasting.
Hepatitis A is niet chronisch, dus als je het eenmaal gehad hebt ben je er vanaf. Je kan het dan ook niet meer overdragen. Er zijn geen medicijnen tegen hepatitis A. Wel is vaccinatie mogelijk.
Meer...

hepatitis B
Het hepatitis B virus (HBV) kan een leverontsteking veroorzaken. Het virus wordt op dezelfde manier overgedragen als hiv. HBV is wel zeer veel makkelijker overdraagbaar dan hiv. Ongeveer 2 tot 6 maanden na infectie kun je klachten krijgen. Symptomen zijn verlies aan eetlust, buikpijn, vermoeidheid, misselijkheid en braken, spier- en gewrichtspijn en een gelige verkleuring van de huid.
Bij 90-95% van de mensen geneest de hepatitis spontaan. Er is dan geen HBV meer in het bloed aan te tonen maar wel antistoffen tegen HBV. De afweer heeft het virus onder bedwang gekregen en mogelijk is het virus zelfs volledig verdwenen.
Bij 5% a 10% van de mensen verdwijnt het virus niet. Bij hiv-positieven ligt dit percentage hoger. Wie chronisch drager is van HBV kan het virus ook overdragen op anderen, ook al merkt men zelf niets van de infectie. Bij een klein deel van de chronische dragers kan de HBV-infectie bij vlagen wel symptomen geven. Bij hen is de kans groter dat op den duur hun lever niet meer goed functioneert, of dat er leverkanker ontstaat.
Vaccinatie tegen HBV is mogelijk.
Meer...

hepatitis C
Het hepatitis C virus (HCV) kan een leverontsteking veroorzaken. Bloedcontact is de belangrijkste overdrachtsroute van hepatitis C. Denk hierbij overigens niet alleen aan spuiten delen maar ook aan delen van attributen bij druggebruik (zoals rietjes bij gebruik van cocaïne). Sinds 1991 zijn bloedproducten in Nederland in principe veilig. Daarvóór niet, met als gevolg dat zeer veel hemofiliepatiënten die hiv-positief zijn ook geïnfecteerd zijn met HCV. Dat geldt ook voor hiv-positieve druggebruikers.
HCV kan ook seksueel overgedragen worden, maar het risico van seksuele overdracht wordt klein geschat. Een uitzondering vormen hiv-positieve homomannen die het virus wel seksueel overdgedragen kunnen krijgen. Hiv-infectie, andere SOA, groepsseks, onbeschermde anale seks, onbeschermd fisten spelen een rol.
De infectie geeft vrij vaak geen klachten. Het venijn van HCV is dat het bij velen een chronische infectie wordt. Van elke 100 mensen die geïnfecteerd zijn met HCV, is dat bij 60-75 het geval. Het HCV verdwijnt niet en blijft meetbaar in het bloed. Zeventig van hen krijgen op den duur een chronische leverziekte, 15 van hen krijgen binnen 20 tot 30 jaar cirrose (ernstige verlittekening van levercellen). Van hen sterven er 5 als gevolg van de cirrose of aan leverkanker.
Meer...

herinfectie
Infectie met een ziekteverwekker waarmee iemand al eerder geïnfecteerd was. In het verleden dacht men dat herinfectie met hiv voor hiv-positieven schadelijk was. Hiv is een veranderlijk virus en elk hiv, van elke persoon is iets anders. Het immuunsysteem, zou op den duur uitgeput raken door al die nieuwe virusvarianten. Dit schadelijke effect van herinfectie is in een enkel geval aangetoond, maar een dergelijke herinfectie lijkt niet vaak te gebeuren.
Een moderne variant van de herinfectietheorie is de gedachte van overdracht van resistent virus. Door deze vorm van herinfectie zou het effect van bepaalde hiv-remmers tenietgedaan worden.

Herpes
Herpes is een virusfamilie, waarvan een aantal hiv-gerelateerde aandoeningen kunnen veroorzaken. Belangrijke herpes virussen zijn:

Herpes genitalis
Herpes genitalis wordt veroorzaakt door het herpes simplex virus-2. Symptomen zijn blaasjes op de penis, schaamlippen anus of billen. Kan jeuk of zenuwpijn opleveren. Als een hiv-positieve gedurende langer dan een maand een aanval heeft van herpes genitalis, dan krijgt hij de aidsdiagnose.
Wie eenmaal geïnfecteerd is met het virus, blijft het virus dragen. Herpes wordt seksueel overgedragen en het gebruik van een condoom kan de kans op overdracht verminderen.

HHV, HHV-8
HHV = Humaan Herpes Virus. HHV-8 (of KSHV) is het virus dat Kaposi's Sarcoma kan veroorzaken.

high density lipoprotein (HDL)
Zie: cholesterol

histoplasmose
Schimmelinfectie veroorzaakt door Histoplasma capsulatum. Opportunistische infectie. Als een hiv-positieve histoplasmose buiten de longen heeft, krijgt hij de aidsdiagnose. Deze infectie komt o.a. veel voor in het zuiden van de VS en Latijns Amerika. In die streken is het een belangrijke opportunistische infectie bij hiv-positieven die minder dan 100 CD4-cellen hebben.
In Nederland, ook bij hiv-positieven, zeldzaam.

hiv
Zie: Wat is hiv?
Zie ook: Aids als problematisch begrip
En: CDC-indeling van hiv-infectie

hiv-1
Het in de hele wereld meest voorkomende soort hiv-virus. Hiv-1 kent verschillende subtypen (ondersoorten):
Groep M (van main, hoofdgroep) bestaat uit subtype A t/m K. Daarnaast bestaan subtype O en subtype N. Beide laatste subtypen komen de facto alleen voor in Kameroen.
Naast de subtypes zijn er ook recombinanten waarvan het genetisch materiaal afkomstig is van verschillende subtypen.
In Europa en Noord Amerika komt subtype B van hiv-1 het meest voor. In andere landen komen ook andere subtypes voor en in Afrika zijn alle subtypes te vinden.
Van hiv-1 wordt aangenomen dat het afkomstig is van chimpansees uit Zuid Kameroen. Hiv-2 is een geheel ander hiv-virus.

hiv-2
Een ander hiv-virus dan hiv-1, dat vooral in een aantal West-Afrikaanse landen voorkomt. De levensverwachting bij een onbehandelde hiv-2 infectie lijkt langer te zijn dan bij een hiv-1 infectie. De helft van de mensen met hiv-2 leeft zonder behandeling waarschijnlijk langer dan 20 jaar.
Aangenomen wordt dat hiv-2 afkomstig is van een bepaalde mangaby, een apensoort.
Hiv-2 infectie kan behandeld worden, maar er zijn geen specifieke remmers voor dit virus. Een aantal hiv-remmers is ook effectief tegen hiv-2, maar helaas niet alle.

hiv-behandelaar
Internist of kinderarts, gespecialiseerd in de behandeling van hiv-infectie. Een ander woord voor hivbehandelaar is aids-behandelaar.

Hiv-behandelcentrum; hiv-behandelsubcentrum
Ziekenhuis dat krachtens de Wet Bijzondere Medische Verrichtingen aangewezen is om hiv-positieven te behandelen.

hiv-consulent
Een in hiv/aids gespecialiseerde verpleegkundige. Hij of zij voert ondersteunende taken uit. Je kan er terecht voor informatie over de behandeling, voor advies en ondersteuning bij het aanvragen van andere vormen van hulp. De meeste hiv-behandelcentra hebben één of meer aidsconsulenten in dienst. Een ander woord voor hiv-consulent is aidsconsulent.

Hivid
De hiv-remmer ddC. Het middel is sinds 2006 van de markt omdat het naar huidige inzichten niet effectief genoeg is.

hiv-gerelateerd
Klachten die ontstaan door de verzwakking van het immuunsysteem als gevolg van de hiv-infectie worden hiv-gerelateerd genoemd. Een deel van de hiv-gerelateerde klachten zijn aanleiding om de aidsdiagnose te krijgen. De andere klachten worden niet ernstig genoeg geacht voor de aidsdiagnose. Iemand die dergelijke klachten heeft, heeft een symptomatische hiv-infectie.
Zie: CDC indeling van de hiv-infectie. Voor de zin en onzin van het onderscheid tussen asymptomatische hiv-infectie en aids zie: Aids of hiv?.

hiv-positief
Iemand die antistoffen tegen hiv heeft wordt hiv-positief genoemd. Een ander woord voor hiv-positief is seropositief.
Vroeger werd wel een onderscheid gemaakt tussen seropositieven en mensen met aids. Dit onderscheid is verwarrend omdat mensen met aids ook antistoffen tegen hiv hebben en dus, strikt gesproken, ook seropositief zijn.
Met hiv-positieven worden alle mensen met hiv bedoeld, of ze nou wel of geen hiv-gerelateerde klachten hebben of aids hebben.

hiv-remmers
Medicijnen die de aanmaak van nieuw hiv remmen. Er zijn verschillende soorten hiv-remmers:

• < Vorige
• Volgende >