IAS: Reverset

Gegevens

28 juli 2005

door Kees Rümke

Auteur: Kees Rümke

Reverset (D-d4FC) is een nucleoside analoog die ook actief lijkt te zijn tegen hiv dat resistent is tegen andere nucleoside analogen. Het middel is eerder al gedurende 10 dagen als monotherapie onderzocht bij hiv-positieven die nog geen hiv-remmers hadden gebruikt. Bij hen daalde de viral load maximaal met 98,7%. Op de IAS-conferentie werd de resultaten van een trial gepresenteerd waarin bij 199 hiv-positieven die al eerder hiv-remmers gebruikt hebben. Gedurende de eerste twee weken kregen ze één van de drie verschillende (dagelijkse) doseringen of een placebo. Daarnaast bleven ze hun falende combinatie gebruiken. Daarna werd die combinatie met behulp van een resistentiebepaling geoptimaliseerd en slikten daarnaast Reverset of placebo gedurende 14 weken. De deelnemers die de hoogste dosering Reverset kregen, zagen hun viral load na 2 weken met gemiddeld 80% dalen. Na 16 weken was dat 93,7%. De grootte van de daling lijkt afhankelijk te zijn van wat er naast Reverset gebruikt werd en van wat voor resistentie aanwezig was.
Reverset combineren met 3TC of FTC lijkt tot een veel kleinere daling van de viral load te leiden. Kennelijk zitten die middelen elkaar in de cel in de weg. Resistentie tegen 3TC (M184V) lijkt geen gevolgen te hebben voor het effect van Reverset. Ook algemene resistentiemutaties tegen nucleoside analogen (TAMs) lijken weinig effect te hebben op de effectiviteit van Reverset. Resistentie tegen ddI (L74V) en/of tenofovir (K65R) lijkt wel een nadelig gevolg te hebben op de effectiviteit.
Wat betreft de bijwerkingen lijkt het niet raadzaam om Reverset te combineren met ddI. Bij de helft van de deelnemers die dat deden met de hoogste dosis Reverset waren alvleeklierenzymen ernstig verhoogd. Drie van die deelnemers kregen zelfs alvleesklierontsteking. Al deze drie deelnemers gebruikten ook tenofovir, dat de bijwerkingen van ddI ook ernstiger kan maken.

Verder lezen:
HivAndHepatitis
NATAP

Eerder nieuws over Reverset op deze website
Bangkokconferentie 2004
CROI 2004

Tipranavir: Resist!

Gegevens

18 maart 2005

door Kees Rümke

Uit twee grote trials, Resist-1 en Resist-2, blijkt dat een combinatie met tipranavir na 24 weken effectiever is dan combinaties met andere proteaseremmers bij mensen met hiv dat ernstig resistent is tegen de huidige proteaseremmers.
Resist-1 is een trial bij 620 deelnemers uit de VS. Resist-2 heeft 860 deelnemers uit Europa en Zuid-Amerika. In beide trials kregen de deelnemers ofwel tipranavir met ritonavir, ofwel een andere proteaseremmer opgevoerd met ritonavir, die gekozen werd door de behandelaar. De combinaties werden aangevuld met hiv-remmers die volgens resistentiebepalingen nog het meest actief waren.
Na 24 weken was de viral load gemiddeld met 81% à 87% gedaald bij de groepen die tenofovir kregen en met 40% à 47% bij de groepen die een andere proteaseremmer kregen. De deelnemers aan de trials mochten T-20 gebruiken. De deelnemers die T-20 kregen hadden met tipranavir niet erg veel betere resultaten dan de deelnemers die T-20 niet gebruikten. Mogelijk wordt dat kleine verschil verklaard doordat de groep die T-20 gebruikte hiv had dat ernstiger resistent was dan de groep die het zonder T-20 deed.
De trials laten zien dat tipranavir nog actief is tegen hiv dat resistent is tegen meerdere proteaseremmers. Het aantal resistentiemutaties tegen die middelen kan zeer groot zijn zonder dat tipranavir zijn effectiviteit verliest. Er zijn echter grenzen. Als er meer dan twee mutaties zijn uit een groep van vier specifieke mutaties dan wordt tipranavir duidelijk minder actief. In de trials hadden de deelnemers maximaal 2 van dergelijke mutaties.
Tipranavir is in Nederland verkrijgbaar in een compassionate use programma. De fabrikant heeft op basis van de trials registratie van het middel aangevraagd.

Infectie met resistent virus

Gegevens

18 maart 2005

door Kees Rümke

Als zich tijdens gebruik van combinatietherapie resistent virus ontwikkelt, 'verdwijnt' dit virus wanneer men stopt of overschakelt naar een combinatie waartegen het hiv nog niet resistent is. Bij mensen die geïnfecteerd zijn met resistent virus kan dat resistente virus tot zeker drie jaar later nog gevonden worden. Dat concluderen Britse onderzoekers uit een onderzoek bij 14 recent geïnfecteerden met zulk virus.
Het bepaalbaar blijven van resistent virus is een reden om bij alle nieuwe hiv-positieven een resistentiebepaling te doen. Het gevaar dat resistentie volgens de bepaling alleen ogenschijnlijk verdwijnt is kleiner dan verwacht.
Het verschil komt waarschijnlijk door het volgende. Wie tijdens behandeling resistentie ontwikkelt, behoudt een kleine fractie virus dat niet resistent is. De bepaling kan dat virus alleen niet detecteren. Bij staken of bij verandering van combinatie kan die kleine fractie weer uitgroeien tot de grote meerderheid. Wie met resistent virus wordt geïnfecteerd heeft niet zo'n kleine fractie niet-resistent virus dat het resistente virus kan verdringen. Wanneer niet-resistent virus dan de meerderheid zou krijgen, dan moet het resistente virus eerst weer daarnaar terugmuteren. Dat is kennelijk moeilijker dan verdringing door al aanwezig virus.