De medicijnen remmen de vermenigvuldiging van het virus af. Het doel van de anti(retro)virale therapie is om de virale lading zo laag mogelijk, bij voorkeur tot niet detecteerbare waarden terug te dringen. Nu kunnen testen niet lager meten dan minder dan 20-50 viruskopijen/ml. Hierdoor kan een intact afweersysteem behouden blijven of een al beschadigd afweersysteem zich 'gedeeltelijk' herstellen.

Om hiv effectief te bestrijden zal je arts een combinatie van meestal 3 of meerdere geneesmiddelen voorschrijven. Dit noemt men een combinatietherapie, een "cocktail" of een "HAART": Highly Active Anti Retroviral Therapy.

Nu zijn er 4 klassen van producten die onderling gecombineerd worden. Een standaard combinatietherapie bestaat uit een combinatie van 3 of meer producten uit 1, 2 of 3 verschillende klassen: de nucleoside analoge (en Nucleotide) reverse transcriptaseremmers (NRTI), de Niet-nucleoside reverse transcriptaseremmers (NNRTI) en de proteaseremmers. Deze middelen remmen de aanmaak van een nieuw virus af op verschillende plaatsen tijdens het vermenigvuldigingsproces. Bij personen die te maken krijgen met een virus dat resistent is tegen meerdere hiv-remmers, wordt een vierde klasse toegediend: fusieremmers. Andere nieuwe klassen zoals entreeremmers worden onderzocht. Daarnaast is het mogelijk dat je nog andere geneesmiddelen moet innemen die andere infecties zoals opportunistische infecties voorkomen of behandelen.

Lees nog een persoonlijk verhaal:
Anoniem

Internationale richtlijnen die zijn opgesteld door een panel van hiv experts, zijn een belangrijke houvast bij het nemen van deze beslissing. Deze richtlijnen worden regelmatig herzien en bijgewerkt in het licht van recente informatie of de komst van nieuwe medicijnen.

Het aantal CD4 cellen is bepalend. In België wordt aangeraden om te starten als je CD4 cellen gedaald zijn tot 250 of lager. Een normaal aantal CD4 cellen zit boven de 500 CD4cellen/ml. In Nederland wordt starten geadviseerd als het aantal CD4 cellen zich tussen de 200 en 350 bevindt. Dit wil niet zeggen dat bij dit niveau CD4 cellen je gezondheid echt slecht is en dat je weldra ziek zal worden. Het betekent wel dat je lichaam een extra steun kan gebruiken om het virus te onderdrukken. Vanaf deze grens: 250 of lager in België en lager dan 200 in Nederland, tot 350 CD4 cellen wordt overwogen om te starten.

Een andere bepalende factor is de virale lading. Omwille van schommelingen is het wel zinvol steeds af te gaan op meerdere bepalingen van beide parameters (CD4 cellen en viral load) alvorens een beslissing te nemen.

Je start best onmiddellijk met therapie als je al hiv gerelateerde ziektes hebt Als je symptomen hebt van de beginfase van een hiv infectie: acute seroconversie of primo-infectie, kan ook overwogen worden onmiddellijk, maar tijdelijk, met therapie te starten. Het moment waarop je definitief moet starten met de behandeling kan mogelijk zo uitgesteld worden.
Voor je start met medicatie overweeg je best grondig de volgende aspecten:

• Ben je klaar om medicatie in te nemen gedurende lange tijd, bijvoorbeeld 2 keer per dag?
• Slik je gemakkelijk pillen door of is dit eerder moeilijk?
• Neem je wel of juist geen ontbijt?
• Kun je je medicatie thuis, op het werk of op school innemen?
• Heb je een regelmatige dagindeling m.b.t. opstaan, eten, werken, slapen?
• Is er een verschil in dagindeling tussen weekdagen en het weekend?
• Ben je vaak onderweg voor het werk of privé?

Deze therapie moet nauwgezet volgens de richtlijnen ingenomen worden. Dat betekent een dagelijkse inname van meerdere pillen gedurende vele jaren. Deze geven vaak bijwerkingen en bovendien zijn de lange termijn effecten onvoldoende bekend. Het volhouden van deze therapie is ondanks een goede motivatie niet altijd even gemakkelijk. Daarom is een open en eerlijke communicatie met je arts of verpleegkundige essentieel. Zij kunnen jou helpen bij praktische of persoonlijke problemen die jouw therapietrouw bemoeilijken. Deze vertrouwensrelatie is bijgevolg de basis van een goede follow-up.

Het beste moment om te starten vraagt daarom een zorgvuldige individuele afweging. Soms kunnen er echter dringende medische redenen zijn om snel te starten. Ook dan is het goed om samen met je arts alle aspecten rustig en grondig te bespreken.

• de kracht van je regime.
• voldoende opname van de geneesmiddelen in je lichaam.
• je therapietrouw.

• Respecteer het aantal voorgeschreven innamen per dag.
• Neem het aantal voorgeschreven pillen in per dag.
• Respecteer de voedingsvoorschriften voor elk medicijn.
• Stop nooit zomaar op eigen initiatief de inname van een geneesmiddel.
• Meld steeds alle andere, ook alternatieve, geneesmiddelen die je neemt aan je arts.
• Je arts of verpleegkundige zal deze aspecten mee in het oog houden om te kijken of alles voor jou goed verloopt. Overleg bij problemen steeds met hen.

Een techniek om resistentie te bepalen is genotypering. Hierbij worden de mutaties in kaart gebracht. Wanneer je geen medicatie neemt, zijn de gemuteerde virussen vaak minder fit dan de oorspronkelijke, die men 'wild type virussen' noemt. Om die reden overwoekeren de wild type virussen in je lichaam.

Bij inname van anti(retro)virale medicatie wordt dit anders. De wild type virussen worden nu onderdrukt door de medicatie, maar de resistente virussen kunnen verder vermenigvuldigen en gaan nu de overmacht krijgen.

De bedoeling van anti(retro)virale therapie is de vermenigvuldiging van hiv maximaal tegen te gaan. Maar bij aanwezigheid van resistente virussen lukt dit dus niet. De behandeling faalt en je afweersysteem komt sterk onder druk te staan waardoor de kans op opportunistische infecties groter wordt.

Om therapie falen te vermijden, is het ontzettend belangrijk om geen te lage dosissen van je medicatie in te nemen. Bij een te lage concentratie van hiv medicatie in je bloed wordt hiv maar gedeeltelijk onderdrukt en wordt de selectie van resistente virussen gestimuleerd.

Je toekomstige behandelingsmogelijkheden kunnen bovendien verminderen door het fenomeen van kruisresistentie. Hierbij is hiv resistent tegen een product uit een bepaalde klasse en ontstaat tezelfdertijd resistentie tegen één of meerdere producten uit diezelfde klasse die je eventueel nog niet hebt genomen.

Jouw hiv kan ook resistent zijn tegen medicijnen uit verschillende klassen. Dit gegeven noemt men multiresistentie. Zo kan je hiv bijvoorbeeld resistent zijn tegen één of meerdere proteaseremmers, tegen Nucleoside Reverse Transcriptase Remmers en tegen Non Nucleoside Reverse Transcriptase Remmers.

Om te voorkomen dat resistentie optreedt, schrijven artsen vandaag een combinatie van medicijnen voor. Door het gebruik van meerdere hiv-remmers samen, wordt het virus sterker onderdrukt. Hoe minder kans op vermenigvuldiging van hiv onder invloed van anti(retro)virale therapie, hoe minder kans je maakt op het uitselecteren van resistente virussen.

Veel voorkomende klachten zijn diarree, misselijkheid, tintelingen van handen en voeten enz. Er zijn echter ook meer specifieke klachten zoals slaapproblemen, nare dromen of huidproblemen. Nevenwerkingen horen er bij, maar zijn zeer individueel bepaald. Het kan dus best zijn dat iemand zeer veel klachten heeft van een bepaald medicijn, terwijl jij er totaal geen problemen van ondervindt. Laat je dus zeker niet ontmoedigen door ervaringen van anderen of door bepaalde literatuur.

Verander nooit op eigen initiatief iets aan je cocktail! Dat kan de kans op resistentie groter maken. Als blijkt dat bepaalde neveneffecten erger worden, niet verdwijnen of toch te zwaar zijn om te dragen, bespreek dit dan met je arts. Misschien bestaan er oplossingen voor of kun je therapie aangepast worden.

• Het taboe rond hiv bestaat nog steeds. Hierdoor is het niet vanzelfsprekend om consequent je medicijnen in te nemen bij vrienden, in gezelschap, op openbare plaatsen of op je werk.
• De inname van je medicijnen kan jou en je omgeving opnieuw confronteren met je hiv infectie en het beeld van 'ziek zijn'.
• Het nemen van medicatie vergt een goede organisatie bij het plannen van weekends, vakanties, feestjes enz.
• Neveneffecten kunnen zwaar wegen en demotiverend werken.
• Ook het aantal pillen, het schema, de grootte en de smaak van de pillen kunnen een belasting vormen.

Ook technische hulpmiddelen kunnen helpen om therapietrouw te zijn. Veel mensen met hiv gebruiken hun GSM om een kort alarmsignaal te geven als het tijd is voor hun pillen. Anderen gebruiken hun horloge, of speciale pillendoosjes met een ingebouwd alarm. Je kunt ook via je computer een berichtje laten verschijnen.

Lees nog een persoonlijk verhaal:
Anoniem

Een gezond evenwicht is hier het sleutelwoord. Je hoeft de keuzes over je medicatie niet noodzakelijk 'alleen' te maken. Je kunt bijvoorbeeld samen met je partner, ouder of huisgenoot bekijken in welke mate hij of zij betrokken wil worden in beslissingen. Als je op een bepaald ogenblik moet veranderen van combinatie, of als je beslist om al dan niet tijdelijk te stoppen met medicatie, zal deze beslissing mogelijk ook reacties, emotionele als rationele, losmaken bij hen. Betrokken worden wil niet zeggen dat hij of zij voor jou gaat beslissen, maar wel dat hij of zij samen met jou kan nadenken wat de voor- en nadelen zijn van bepaalde opties. Jouw partner, ouder of huisgenoot kan je helpen om bepaalde overwegingen te maken en eventueel een beslissing te nemen. Als diegene betrokken werd in een bepaalde beslissing, of begrijpt waarom je een bepaalde beslissing neemt, zal hij of zij ook meer geneigd zijn om je daarin te steunen. Ook voor jouw partner, ouder of huisgenoot kan het belangrijk zijn om te weten waarom je stopt, bijvoorbeeld voor een korte 'vakantie', omwille van de nevenwerkingen, omdat jouw arts het noodzakelijk acht omwille van medische redenen, omdat je het psychologisch te zwaar hebt, … Het komt voor dat een ouder of partner (over)bezorgd is en steeds aandringt op het innemen van je medicatie. Als je dit als negatief ervaart, bespreek op welke wijze hij of zij jou beter kan ondersteunen.

• Zorg ervoor dat als je dit prettig vindt jouw partner, ouder of huisgenoot jouw medicatie en jouw schema kent.
• Zorg ervoor dat er een kleine hoeveelheid van jouw medicatie bij je ouders of partner thuis ligt, als jullie niet samenwonen, zodat je niet zonder zit als je onverwacht blijft slapen. Ook kun je er altijd enkele bij je dragen.
• Praat met je huisgenoten, partner, ouders over jouw beslissingen over medicatie. Deel je vragen met hen, je angsten, je frustraties, je zorgen, je problemen met de nevenwerkingen.
• Bespreek met hem of haar hoe hij of zij een rol kan spelen in jouw therapietrouw.
• Een pillenwekker of een horloge met alarm kan je helpen herinneren dat het tijd is om je hiv remmers in te nemen. Er bestaan pillendoosjes die een ingebouwd alarmsysteem hebben. Je kunt natuurlijk ook je GSM gebruiken. In België kun je je trouwens inschrijven op een dienst die je iedere dag een SMS'je stuurt wanneer je je pillen moet innemen.

• Luister naar de signalen van je lichaam.
• Respecteer je grenzen. Rust op tijd als je moe wordt.
• Neem voldoende lichaamsbeweging.
• Zoek naar methodes om met stress om te gaan bijvoorbeeld via muziek, yoga, een warm bad of wandelingen.

Ook gebruiken sommige hiv positieven alternatieve of complementaire middelen om bepaalde nevenwerkingen te behandelen.

Momenteel is er nog geen enkele alternatieve of complementaire behandeling gevonden die mensen effectief geneest van hiv. Alternatieve middelen kunnen een rol spelen in het verlichten of verhelpen van bepaalde neveneffecten van de medicatie, zoals diarree of leverproblemen. Ze kunnen ook nuttig zijn bij de behandeling van een aantal veel voorkomende klachten, zoals huidproblemen, vermoeidheid of lusteloosheid. Sommige menen dat bepaalde alternatieve middelen het immuunsysteem kunnen versterken, maar tot op heden zijn hier geen bewijzen voor.

Alternatieve middelen zoals bepaalde kruiden, bijvoorbeeld sint-janskruid, kunnen schadelijk zijn in combinatie met je anti(retro)virale therapie. Ze beïnvloeden de werking van de anti(retro)virale medicijnen, ze zorgen dus voor interacties. Dit kan ervoor zorgen dat je anti(retro)virale therapie minder krachtig werkt. Hierdoor wordt het virus niet meer maximaal onderdrukt, waardoor het mogelijk resistent wordt. Vertel dus steeds aan je arts welke middelen je neemt.

Er is een brochure beschikbaar van Stichting Middelen die je in digitale versie vindt op de site van de hiv Vereniging Nederland: alternatieve middelen

Deze opportunistische infecties kunnen behandeld worden met medicatie. Als je afweersysteem sterk gedaald is, kan je arts preventief profylactische medicatie voorschrijven om te voorkomen dat je een bepaalde infectie zou krijgen. Deze infecties zijn ernstig.

Behandeling met de huidige sterke anti(retro)virale combinatietherapieën heeft ervoor gezorgd dat het afweersysteem bij de meeste mensen met hiv zelden in die mate wordt aangetast dat ze vatbaar wordt voor opportunistische infecties. Momenteel komen ze dus veel minder voor dan vroeger. Enkele voorbeelden van opportunistische infecties zijn:

• PCP of Pneumocystis Carinii Pneumonie: dit is een zware pneumonie of longontsteking.
• Cerebrale toxoplasmose: dit is een aandoening van het centraal zenuwstelsel.
• Darminfecties: dit zijn ontstekingen van de darm waardoor (chronische) diarree kan ontstaan. Onder andere het cytomegalovirus en shigella veroorzaken chronische diarree.
• Candida oesofagitis: dit is een schimmelinfectie van de mond en de slokdarm.

• Kaposi sarcoma (KS): is een vorm van bloedvatwoekeringen. KS is te herkennen aan de ongelijke bruine of paarsrode vlekken op de huid of interne organen.
• B-cel lymfoom: dit is een kwaadaardige aandoening van het lymfesysteem.
• Invasief baarmoederhalscarsinoom: dit is een agressieve kanker van de baarmoederhals.

In Nederland neem je contact op met de GGD of het hiv behandelcentrum. In België, Vlaanderen neem je zo spoedig mogelijk contact op met je huisarts of de spoeddienst als je een ongeluk hebt gehad, bijvoorbeeld een gescheurd of afgegleden condoom, binnen een seksueel contact waarbij één van jullie beiden hiv positief is. Het is handig eerst even te bellen naar de Hiv Vereniging Nederland of Sensoa, zodat je weet op welke plaats je op tijd terecht kan.